محمد يوسف حريرى

361

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

مهل ( م ) وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ وَ ساءَتْ مُرْتَفَقاً . و اگر فرياد رسى خواهند به آبى چون مس گداخته كمكشان دهند كه چهره‌ها را بريان مىكند ، چه بد شربتى و چه بد جاى آسايشى است . ( كهف - 29 ) - نوشابهء ناگوار اهل جهنم . فلز ذوب شده . يك ماده سمى ( گذرى بر قرآن - ص 42 ) مهيمن ( م ه م ) هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ ( حشر - 23 ) نگاه دارنده . شكوه . داناى راز . گواه بر كارها و گفتار و كردار بندگان . از اسماى ذات الهى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 89 و 150 ) 2 . مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ ( مائده - 48 ) از نام‌هاى ( اوصاف ) قرآن مجيد . بدين علت كه بر تمام كتاب‌ها و امت‌هاى پيشين شاهد است ( الاتقان ، ج 1 ، ص 182 - تاريخ قرآن ، ص 32 - آشنايى با علوم قرآن ، ص 49 ) ميادين قرآن ( م ) سور و آياتى است كه با « الم » آغاز مىشود ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 106 ) ميثاق - سورهء ميثاق ميزان وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ ( انبياء - 47 ) در نصوص آيات قرآن از ميزان « 1 » ياد شده است و اصل ميزان از ضروريات دين است ، اما در حقيقت ميزان و اينكه ميزان چيست مفسرين و ارباب كلام مختلف گفته‌اند ، چون عدل ، قلت و كثرت حساب ، انبيا و اوصيا ، مجازات ، ظهور قدر مؤمن و خوارى كافر ، ترازويى داراى دو كفهء حسنات و سيئات ( كلم الطيّب ، ص 710 به بعد ) ميعاد لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ ( آل عمران - 9 ) قيامت ( كشف المطالب - دائرة المعارف قرآن كريم ، ص 130 ) ميكال مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ ( بقره - 98 ) و ظاهر آيه اين است كه فرشته‌اى است . در دعاى سوم صحيفهء سجاديه از ميكائيل ( پس از ذكر اسرافيل و قبل از جبريل ) ياد شده و معلوم مىشود كه ميكائيل از جملهء ملائكه و در نزد خدا داراى مقام بلندى است ولى شغل او معلوم نمىشود . و روايت شده كه ميكائيل به ارزاق و حكمت و معرفت نفوس مأمور است . او يكى از فرشتگانى است كه در جنگ بدر به يارى مسلمين شتافتند . و در دعاى شب عرفه از پروردگار متعال به حق ميكائيل درخواست مىگردد و در دعاى اعمال روزهاى ماه رمضان نيز از ميكائيل ياد مىشود . ( قاموس قرآن - اعلام قرآن - مفاتيح الجنان ) ميوه‌ها و گياهان در قرآن - گياهان و ميوه‌ها در قرآن .

--> ( 1 ) . ميزان يا ترازوى قيامت چيزى است كه مقدار اعمال بدان سنجيده شود . ( معارف و معاريف )